Öntanımlı panel, birkaç Plasma araç takımını barındırır: soldan başlayarak uygulama başlatıcısını görebilirsiniz.

Uygulama Başlatıcısı

Uygulamaları başlatmak, yakın zamanda açılmış dosyaları açmak ve normal çıkış/kapatma seçeneklerini kullanmak için kullanabilirsiniz. Uygulamalarınıza göz atmanızı sağlayan bir yapı da vardır. Yerleşim, en yaygın kullanılan durum olan bir uygulamayı başlatma için eniyilenmiştir. Öntanımlı sekme olan Sık Kullanılanlar, en çok kullanılan girdileri tutar. Başlangıçta Uygulamalar sekmesini daha fazla kullanabilirsiniz. Bir kere sık kullandığınız uygulamayı bulduğunuzda ona sağ fare düğmesiyle tıklayın ve onu Sık Kullanılanlar'a (veya doğrudan panelin içine veya masaüstüne) eklemek için Sık Kullanılanlara Ekle'yi seçin. Unutmayın, bunu yapmadan önce masaüstünde herhangi bir değişiklik yapmak için sağ tıklayarak Plasma'nın “kilidini açmanız” gerekiyor).

Uygulama Menüsü

Eğer geleneksel menü biçemli uygulama başlatıcısını tercih ediyorsanız bunu menü düğmesine sağ tıklayıp Alternatifler'i seçerek yapabilirsiniz.

Uygulama Başlatıcısı Ayarları

Uygulama başlatıcısını yapılandırmak istiyorsanız menü düğmesine sağ tıklayın ve Uygulama Başlatıcısı Ögesini Yapılandır'ı seçin.

Görev Çubuğu

Görev çubuğu, paneldeki başka bir pencere araç takımıdır. Öntanımlı olarak tüm masaüstlerindeki tüm açık pencereler için bir alan gösterir. İki pencere arasında görev yöneticisine sağ tıkladığınızda Yalnızca geçerli masaüstünün pencerelerini göster seçeneğini işaretleyerek geçerli masaüstündeki tüm açık pencereleri göstermesini sağlayabilirsiniz. Görev çubuğu ögeleri üzerindeki metnin boyutu Sistem Ayarları Görünüş → Yazıtipleri altında ayarlanabilir. Görev çubuğuna sağ tıklamak, görev çubuğunuzu özelleştirmek için çeşitli seçenekler seçebileceğiniz Ayarlar iletişim kutusunu getirir.

Sistem Tepsisi

Diğer bir öntanımlı panel ögesi ise geleneksel uygulamalar ve araç takımları tarafından rıhtım olarak kullanılan Sistem Tepsisi'dir. Sistem Tepsisi ögesine sağ tıklamak, görüntülenecek girdileri ve bunların görünürlüğünü ayarlayabileceğiniz ayarlar iletişim kutusunu açmanıza olanak tanır.

Aygıt Bildirici

Sistem tepsisinde yer alan simgelerden biri de genellikle Aygıt Bildirici'dir. Bir USB disk bağladığınızda onu Dolphin veya başka bir ilişkili uygulamayla açıp açmamak istediğinizi soran bir iletişim kutusu belirir.

Aygıt Bildirici, USB bellekler, sayısal kameralar, dış USB sabit sürücüler vb. gibi takılabilir aygıtları yönetmek için kullanılır. Optik sürücüye bir CD veya DVD koyulduğunda da çalışır.

Bir dış aygıt taktığınızda veya bir sürücüye yeni bir ortam taktığınızda Bildirici penceresi kendiliğinden açılır (Bu pencereyi paneldeki simgesine tıklayarak da açabilirsiniz). Fare işaretçisi üzerine gelene kadar açık kalır, gelmezse birkaç saniye sonra kendiliğinden kapanır.

Bildirici penceresi tanıdığı aygıtların listesini gösterir. Fare işaretçisi ile listedeki bir aygıtın üzerine geldiğinizde bu aygıta uygun olan, yapılabilecek birçok eylem gösterilir.

Aygıt adının etrafındaki gölgeli kutuda herhangi bir yeri tıklamak (ancak varsa çıkar/bağlantıyı kes simgesini tıklamak), o aygıt için olası eylemlerin listesini gösterecek biçimde girişi genişletir. Eylemler dizisi aygıta bağlıdır; Aygıt Bildirici'nin içerik menüsünden veya Sistem Ayarları penceresinin Aygıt Eylemleri ve Çıkarılabilir Aygıtlar bölümlerinden yapılandırılabilir. Bir eylemi başlatmak için fare veya klavyeyle birini seçmeniz yeterlidir.

Ayrıca her girişin sağında, söz konusu aygıtın şu anda erişilebilir (veya bağlanmış) olup olmadığını gösteren küçük bir simge vardır. Yalnızca bir aygıt bağlı olmadığında bilgisayardan fiziksel olarak bağlantısını kesmek güvenlidir. Simgeye tıklamak, aygıtın bağlantısının kesilmesine ve/veya o anda takılıysa ortamın çıkarılmasını sağlar ve takılı değilse onu bağlar. Aygıtta hâlâ açık dosyalar varsa örn. büyük bir dosya kopyalaması tamamlanmadıysa çıkarma ve/veya bağlantısını kesme işlemi başarısız olabilir. Çoğu durumda bir süre bekleyip yeniden deneyebilirsiniz. Kaldırma işlemi başarılı olduğunda, Aygıt Bildirici simgesinde bir başarı simgesi gösterilecektir.

Masaüstünüzün kilidi açıksa (bunu masaüstünde sağ tıklayarak veya herhangi bir uygulama odakta değilse Seçenek+D, L düğmeleriyle yapabilirsiniz) panelin sağ alt köşesinde bir Plasma logosu görünecektir. Bu araç kutusuna tıklayın ve panel denetleyicisi açılır.

Panel denetleyici, paneli yeniden konumlandırmanıza, yeniden boyutlandırmanıza ve yeniden hizalamanıza olanak tanır. Plasma bu panelde yaşayan araç takımlarının boyutlarını kendiliğinden ayarlayacaktır. Plasma araç takımları, kapsama tarafından sağlanan boyutlandırma hakkında temel bilgilere sahiptir. Bu boyuttan yararlanmak üzere programlanmışlardır ve uygulamaya ne kadar alana gereksinim duydukları hakkında bilgi verirler. Demek oluyor ki, kapsama uygulamacıklara olası bir boyut verir ve uygulamacıklar buna uyar.

Masaüstü kilidini açtığınızda panele ve masaüstüne Plasma araç takımları ekleyip kaldırabilirsiniz. Plasma araç takımlarını basit bir şekilde sürükleyerek istediğiniz yere bırakabilirsiniz. Bir araç takımının üzerine sağ tıklayarak o araç takımını kaldırabilirsiniz.

Yeni Araç Takımları Al düğmesi daha önce indirdiğiniz araç takımlarınızı eklemenize ve yeni Plasma araç takımları indirmenize olanak sağlar. Şu anda bu özellik yerel Plasmagik paketlerini ve bazı Mac® OS X Dashboard araç takımlarını desteklemektedir. Bu yolu kullanarak indirdiğiniz araç takımlarına daha önceden kurulu olan araç takımları ile aynı biçimde erişebilirsiniz.

Masaüstü, aslında başka bir kapsamadır. Uygulamacıklar üzerinde boyut sınırlandırması yapmayan. Uygulamacıklar serbestçe taşınabilir ve boyutlandırılabilir. Kilidi açılmış bir masaüstünde, Plasma araç takımlar, onların üzerine fareyi getirdiğinizde bir dörtgen gösterirler. Bu uygulamacık; paneli taşımanıza, yeniden boyutlandırmanıza, yeniden konumlandırmanıza ve yeniden hizalamanıza olanak sağlar. Ayrıca, Plasma masaüstüne sürükleyip bırakmayı da halleder. Köşedeki düğmeler yeniden boyutlandırmak, döndürmek, yapılandırmak ve kaldırmak için kullanılır. Döndürüldüğünde, bir Plasma araç takımı saat 12 yönüne manyetik olarak çekilir; böylelikle onu düzgün bir duruma rahatlıkla geri sokabilirsiniz. Öntanımlı olarak, çoğu uygulamacık yeniden boyutlandırılırken en-boy oranını korur. Bir uygulamacığı serbestçe yeniden boyutlandırmak istiyorsanız yeniden boyutlarken Kontrol düğmesini basılı tutun.

Masaüstüne sağ tıklamak size duvar kağıdını, kullanılan yerleşimi ve fare eylemlerini değiştirme olanağı sağlar. Ayrıca KNewStuff ile yeni duvar kağıtları indirmenize izin verir.

İnce Ayarlar sayfasında masaüstü araç çubuğunu gizleyecek şekilde yapılandırabilir ve araç takımı kullanımını ayarlayabilirsiniz.

Plasma temasını değiştirmek veya KNewStuff kullanarak yeni temalar almak için Sistem Ayarları içindeki Görünüş → Masaüstü Teması yolunu izlemelisiniz.

Açık uygulamalar varken masaüstünizdeki Plasma araç takımlarını görmeniz zorlaşır. Bu durumda Denetim Paneli, tıpkı geleneksel masaüstünde kullandığınız Masaüstünü Göster düğmesi gibi Plasma araç takımlarını önünüze getirir.

Klasör Görünümü araç takımı, öntanımlı olarak $HOME/Masaüstü konumundaki bir klasörden dosyalar veya klasörler gibi girdiler görüntülemek için kullanılır.

Tüm dosyaları görmeyi veya düzenli ifadelerle (örn., belirli uzantıya sahip tüm dosyalar) tanımlanmışları süzerek veya dosya türüne göre (örn. yalnızca görseller) seçebilirsiniz.

Bu araç takımı, aynı zamanda temel dosya yönetimi özelliklerini destekler (taşıma, kopyalama, kesme ve yapıştırma gibi) ve masaüstünüze istediğiniz kadar çok koyabilirsiniz.

Masaüstü Ayarları'ndan Klasör Görünümü yerleşimini seçerseniz bir Klasör Görünümünü tüm masaüstü olarak kullanabilir ve "eski tarz" masaüstü anlayışını tümüyle değiştirebilirsiniz.

KRunner becerikli bir mini komut satırıdır. Uygulamaları başlatmak, web sayfalarını açmak, yer imlerine erişmek, masaüstü araması yapmak, basit eşitlikleri hesaplamak ve daha birçok amaç için kullanılabilir. Seçenek+Boşluk veya Seçenek+F2 klavye kısayolu ile KRunner iletişim kutusunu açabilirsiniz. Açıldıktan sonra yazmaya başladığınızda iki karakterden sonra KRunner eşleşmeleri aramaya başlar. Ayrıca ayarlar penceresini açarak eklentiler tarafından sağlanan KRunner işlevleri hakkında bilgi alabilirsiniz. Eşleşmeler arasında gezinmek için sekme veya ok düğmelerini kullanabilirsiniz.

K Çalıştır Sistem Ayarları modülünü açmak ve KRunner'da neyi nasıl arayacağınızı yapılandırmak için düğmesini kullanın.

KRunner, bir uygulamanın ortak eylemler gerçekleştirmek veya Görev Yöneticisi’nden belirli bir göreve doğrudan atlamak için sunabileceği ek eylemler olan “Masaüstü Eylemleri”’ni destekler. Yaygın örnekler, tarayıcınızı gizli kipte açmak için Yeni Gizli Pencere Aç, tam teşekküllü eposta istemcisini açmadan E-posta Oluştur veya Spectacle tarafınan sağlanan eylemler:

Boş bir KRunner'da Aşağı Ok düğmesine basarsanız son varlıkların geçmişi gösterilir. Bir arama sonucu çağrıldıktan sonra, onun sorgusu en başa taşınır, böylelikle sürekli kullanılan komutlar hiçbir zaman bu liste dışına çıkmaz.

düğmesini kullanarak listeden tekil girdileri kaldırın veya KRunner ayarlarından bütün geçmişi temizleyin.

Eğer sisteminizde neler olduğunu görmek istiyorsanız Kontrol+Vazgeç düğmelerine basarak tez pencerelerin ve süreçlerin listesine erişebilirsiniz. Açılan bu pencereden süreçlerin ve pencerelerin çıktılarını sağlanan seçenekler ile izleyebilir ve süreçleri sonlandırabilirsiniz.

Masaüstü araç kutusuna sağ üst köşedeki düğme ile erişebilirsiniz. Bu düğme masaüstünüzde kullandığınız etkinlikleri gösterir. Plasma birden fazla etkinlik oluşturmanıza izin verir. Etkinlik kavramı temelde bir masaüstünde birden fazla masaüstü kapsamasının birden fazla Plasma araç takımını barındırmasıdır. “Etkinlikler” çubuğunu görüntülediğinizde önceden tanımlanmış etkinliklerden birini seçebilirsiniz veya Etkinlik Oluştur seçeneği ile zevkinize göre yapılandırarak yeni bir etkinlik oluşturabilirsiniz. Plasma'nın etkinlikleri ve KWin'in masaüstü ızgarası aslında aynıdır ancak köken itibariyle farklıdır. Sanal masaüstleri pencereleri gruplandırıp düzenlerken Plasma'nın etkinlikleri Plasma araç takımlarını gruplandırır ve düzenler. Bu yolla etkinlikler arasında geçiş yapabilir ve erişmek istediğiniz görevleri destekleyen Plasma araç takımlarına ulaşabilirsiniz. Karikatürlerle, bulmacalarla ve diğer Plasma araç takımları ile bir “Boş zaman” etkinliği veya RSS beslemeleri, hesap makinesi ve takvim ile bir “İş” etkinliği oluşturabilirsiniz.

Bir etkinliği silmek için “Etkinlikler” çubuğundaki (bu çubuğu açmak için Seçenek+D düğmelerine, ardından Seçenek+A düğmelerine basın) Etkinliği Durdur düğmesine, kırmızı 'X''e basıp (veya Seçenek+D ardından Seçenek+R düğmelerine basın) silme işlemini onaylayın.

Plasma işlevlerinin birçoğuna klavye kısayolları ile de erişilebilir. Çeşitli düğmelere birlikte ard arda basılarak bu işlevlere kullanılabilir; örneğin, Seçenek+D, A dizilimi; Seçenek ve D düğmesine basılıyken, A düğmesine basıp bırakın demektir.

Öntanımlı olarak şu kısayollar kullanılır: